Dobre sąsiedztwo dla drzew owocowych cz. 2

Dobre sąsiedztwo drzew owocowych i drzew jagodowych, krzewów owocowych, ziół i kwiatów w ogrodzie i w sadzie


Planowanie ogrodu biodynamicznego i przydomowego sadu – uprawa współrzędna. Rady gdzie sadzić drzewa owocowe i dzikie drzewa jagodowe aby były zdrowe i dawały wysoki plon: jarząb brekinia, jarząb domowy, jarząb mąkinia, jarzębina, leszczyna, mirabelka, morela, morwa, nektaryna, nieszpułka, orzech włoski, pigwa, śliwa, śliwa wiśniowa ałycza, wiśnia…

Złym sąsiedztwem dla drzew owocowych
są rośliny głęboko korzeniące się, np. róże, maki, łubin trwały, osty, dziewanna, bób. Szałwia i bylica piołun powinny rosnąć w odległości nawet kilku metrów od drzew owocowych i drzew jagodowych. Zawilce, przylaszczka pospolita, rannik zimowy przyczyniają się do rozprzestrzeniania choroby grzybowej na śliwach, mirabelkach, brzoskwiniach i morelach. Pod drzewami nie powinno się sadzić warzyw, poza niskim grochem, szpinakiem, sałatą. Pod młodymi drzewkami owocowymi, zwłaszcza pod  jabłoniami i gruszami, nie powinno się wysiewać trawy. Złym sąsiedztwem dla drzew owocowych są sasanki, przylaszczki, miłek wiosenny, piwonie, maki, orliki, pełniki, ostróżki.
W sąsiedztwie drzew owocowych nie powinno się sadzić roślin wytwarzających bulwy, szczególnie ziemniaki. Berberys, głóg, tarnina nie powinny rosnąć w ogrodzie użytkowym, ponieważ hamują rozwój sąsiednich roślin.

Dobre sąsiedztwo drzew owocowych, krzewów owocowych, ziół i warzyw w ogrodzie i sadzie, czyli które drzewa owocowe, krzewy owocowe, zioła i warzywa sadzić obok siebie wykorzystując zjawisko allelopatii

Jarząb brekinia
Brekinia rośnie zarówno w bogatej glebie wapiennej jak i w słabej, kwaśnej a nawet kamienistej. Nie toleruje gleby stale wilgotnej ani piaszczystej. Źle znosi mrozy, dlatego w pierwszych latach korzenie brekinii potrzebują okrywy na zimę. Warto posadzić pod nią gęsto rośliny cebulowe chroniące przed nornikami, które ją bardzo lubią.
Jarząb domowy oraz jarząb mączny czyli mąkinia
Jarząb dobrze rośnie w miejscu słonecznym i lekko zacienionym, preferuje glebę żyzną, ciepłej, suchą i bogatą w wapń. Zarówno jarząb domowy jak i mąkinia źle znoszą nadmierną wilgoć, suchą glebę oraz upał.
Jarząb pospolity, jarząb zwyczajny, jarzębina
Jarząb pospolity jest drzewem bardzo odpornym na choroby, idealnym do amatorskich ogrodów. Jarzębina dobrze rośnie i plonuje na kwaśnej ale wilgotnej glebie, ubogiej z dodatkiem próchnicy, na stanowisku słonecznym i w półcieniu. Jarząb pospolity źle znosi upał i suszę oraz glebę bogatą w wapń.

Leszczyna
W pobliżu leszczyny zgodnie rosną wiosenne kwiaty cebulowe, porzeczka krwista, przywrotnik, funkie, złota truskawka, dziki bez czarny, dzika róża, trzmielina.
Leszczyna potrzebuje jasnego, słonecznego stanowiska osłoniętego przed wiatrem, oraz żyznej, wilgotnej gleby zawierającej trochę wapnia.

Morela
Morele dobrze rosną na stanowiskach ciepłych, słonecznych, jasnych, osłoniętych od wiatru, przy murze lub ścianie domu. Wymagają żyznej gleby piaszczysto-gliniastej, umiarkowanie wilgotnej, o odczynie obojętnym. Morele źle rośną na glebach kwaśnych i zimnych. Szkodzi im zanieczyszczone powietrze. Morela lubi nawożenie kompostem, obornikiem, gnojówka z żywokostu.
Morele sadzi się w odległości 5 m od innych drzew owocowych. Idealnym towarzystwem dla moreli są nagietki, nasturcja, aksamitki, mięta, krwawnik, wrotycz. Ochronę przed mszycami na moreli zapewniają czosnek, cebula, melisa. Pokrzywa i chrzan zapobiegają występowaniu chorobom grzybiczym. Złocień maruna, czerwona naparstnica mają pozytywny wpływ na zdrowotność drzewa i ochronę przeciw gumozie i rakowaceniu. Szpinak siany jesienią jest dobrym nawozem zielonym.
Pod koroną moreli nie powinno się sadzić szałwii, zawilców, przylaszczki pospolitej, rannika zimowego. W pobliżu moreli nie powinno się sadzić owsa, ziemniaków (konkurencja o składniki odżywcze), ani pomidorów, ponieważ pod ich wpływem słabo rozwijają się korzenie drzewa.

Morwa
Morwę powinno się sadzić w miejscach ciepłych, słonecznych, w glebie żyznej, wapiennej. Morwa dobrze rośnie w glebie gliniastej ale przepuszczalnej, nawet trochę suchej.
Pod morwą warto wysadzić konwalię, która ma pozytywny wpływ na jej plenność.

Nektaryna
Nektaryna ma wymagania podobne do brzoskwini, jednak potrzebuje miejsca jeszcze cieplejszego i bardziej ukrytego przed wiatrem i mrozem, ponieważ silnie wymarza przez późny przymrozek.
Sadzi się ją przy południowej ścianie budynków, a gleba nie powinna wysychać. Nektaryna wymaga stałego nawożenia wapniem i magnezem.
Nektaryna potrzebuje ochrony przed mszycami, dlatego sadzi się pod nią szczypiorek, cebulę, niską nasturcję. Złym sąsiedztwem dla nektaryny są jabłonie, ziemniaki i pomidory.

Nieszpułka
Nieszpułkę sadzi się w przepuszczalnej ale trochę wilgotnej glebie gliniastej, bogatej w wapń. Nieszpułka wymaga około 4 m wolnej przestrzeni, stanowiska osłoniętego od wiatrów. Lubi miejsce słoneczne lub półcień.

Orzech włoski
Wbrew pozorom orzech włoski jest delikatnym drzewem, potrzebuje dużo ciepła i słońca, żyznej i lekkiej gleby zasobnej w próchnicę i wapń. Orzech włoski nie znosi gleby podmokłej, ponieważ korzeni się bardzo głęboko. Jest wrażliwy na silny mróz i późne przymrozki. W pobliżu 8-9 m nie powinno się sadzić innych drzew. Orzech włoski nie powinien być sadzony na małej działce – w miejscu jednego silnie rosnącego orzecha włoskiego można posadzić 12 drzewek karłowych.
Pod orzechem włoskim warto urządzić miejsce do odpoczynku, ponieważ zapach jego olejków eterycznych odstrasza gryzonie i szkodliwe owady latające: muchy, komary, mszyce, mole. Wiele roślin źle rośnie w jego pobliżu, zwłaszcza, jeśli nie są usuwane jego opadłe liście. Pod orzechem włoskim można wysiać trawę, miętę, posadzić zawilce gajowe i jeżyny.

Pigwa
Pigwa ma płytki system korzeniowy i dlatego wymaga żyznej i stale wilgotnej gleby o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Powinno się ją sadzić w miejscu nasłonecznionym, ciepłym i chronionym przed mrozem. Pigwy niskopienne można sadzić w odstępach 2.0 m x 3.5 m, dobrze rosną w pobliżu zbiornika wodnego. Pod koroną pigwy powinny rosnąć szafirki, czosnek, mniszek lekarski, łoboda, jasnota biała (głucha pokrzywa), facelia.
Złym sąsiedztwem dla pigwy są krzewy jagodowe, szałwia, drzewa iglaste.

Śliwa, mirabelka, renkloda
W odległości nawet 3 m – 4 m od śliwy niskopiennej nie powinno się sadzić innych drzew, ponieważ śliwa ma rozległy i płytki system korzeniowy.
W przypadku gumozy i rakowacenia śliwy lecznicze działanie ma rosnąca pod drzewem czerwona naparstnica. Korzystny wpływ na zdrowie śliwy mają także złocień maruna i nagietki.
Śliwy i mirabelki najlepiej rosną w miejscu słonecznym, ciepłym i chronionym przed wiatrem. Wymagają lekko ciężkiej, próchniczej i stale wilgotnej gleby o neutralnym odczynie.
Wysiew nasturcji pod śliwami daje ochronę przed ślimakami, mszycami i karczownikami. W pobliżu śliwy warto uprawiać czosnek, cebulę i chrzan, które odkażają glebę. Pod koronami śliw wysiewa się sałatę, koniczynę, facelię, łobodę, a pod koniec lata gorczycę na nawóz zielony. Obok śliw wysadza się bodziszki, jaskry wiosenne, kokorycz, które korzystnie wpływają na zdrowotność drzewa.
Złymi sąsiadami dla śliw są zawilce, przylaszczka pospolita, rannik zimowy, ponieważ przenoszą choroby grzybowe atakujące śliwy. W bezpośrednim sąsiedztwie śliw nie powinno się sadzić jabłoni, wiśni i czereśni. Porzeczki posadzone przy śliwie słabo rosną.
Warto zwabić do ogrodu złotooki, biedronki, skorki, które żywią się mszycami, przędziorkami, pluskwiakami, małymi gąsienicami szkodliwych motyli bytujących na śliwie i innych drzewach owocowych.

Śliwa wiśniowa, ałycza
Ałycza najlepiej rośnie na glebie piaszczysto-gliniastej z dodatkiem próchnicy. Źle znosi glebę zarówno piaszczystą jak i ciężką, zbitą i nadmiernie wilgotną.
Śliwa wiśniowa lubi stanowisko słoneczne lub lekko ocienione. Wysiana pod nią niska nasturcja chroni ją przed atakiem norników.

Wiśnia
Wiśnie sadzi się w rozstawie 2,5 m x 4 m. Wiśnia źle rośnie w ciężkiej, zimnej i podmokłej glebie, a także w miejscach bardzo gorących. Korzystna jest dla niej luźna gleba piaszczysto-gliniasta. Wiśnia lubi nawożenie kompostem i gnojówką z żywokostu (1-2 razy w roku).
Wiśnie lepiej owocują kiedy w ich w pobliżu rosną czarne porzeczki. W przypadku gumozy i rakowacenia wiśni lecznicze działanie ma przede wszystkim rosnąca pod drzewem czerwona naparstnica. Korzystny wpływ na zdrowie wiśni mają także złocień maruna, nagietki, nasturcja i dzwonek brzoskwiniolistny, które powinno się wysiewać w pobliżu pnia wiśni. Nasturcja chroni wiśnie przed karczownikami, a bylica piołun przed mrówkami. Pod koroną wiśni można wysiewać aksamitkę, która wpływa na poprawę stanu gleby i chroni przed nicieniami. Konwalie mają zmniejszać podatność wiśni na brunatną zgniliznę (moniliozę). Czosnek, cebula i chrzan mają lekkie działanie grzybobójcze i odkażające glebę. Dobry wpływ na zdrowie wiśni ma krwawnik, wrotycz, bodziszek, koniczyna. Poza tym pod koroną wiśni mogą rosnąć sałata, szpinak, gorczyca na nawóz zielony.
W pobliżu wiśni nie powinno się sadzić śliw, ze względu na ich płytki i rozległy system korzeniowy oraz możliwość przenoszenia zakażeń grzybiczych. Złymi sąsiadami dla wiśni są maliny i barwinek. Ziemniaki przenoszą choroby wirusowe na wiśnie. Pszenica nie powinna być wysiewana przy sadzie wiśniowym.

Więcej informacji znajduje się w artykule  Dobre sąsiedztwo dla drzew owocowych cz. 1

Tekst opracowany na podstawie własnych doświadczeń i obserwacji, lektury „Działkowca” od 1990 roku oraz książek:
Baake K.H. „Ogrodnik”, wyd. 2015
Gugenhahn E. „777 x ogród w pytaniach i odpowiedziach”, wyd. Ulmer 2002.
Weinrich Ch. „Mischkultur im Hobbygarten”, wyd. Ulmer 2008.

Więcej artykułów dotyczących planowania ogrodu, uprawy współrzędnej warzyw i ziół na grządce oraz krzewów w ogrodzie, płodozmianu, terminów siewu i sadzenia, ekologicznych sposobów zwalczania szkodników i chorób można znaleźć w zakładce Ogród. 

Dodaj do zakładek permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *